OMEGA ARTIKELEN
Nederlanders geven hun mobiliteit een 8,1
Nederlanders geven hun mobiliteit een 8,1
Het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM) publiceerde in oktober 2025 de notitie Hoe kijken de inwoners van Nederland tegen mobiliteit en bereikbaarheid aan?
Op basis van het Mobiliteitspanel Nederland (MPN) onderzocht het KiM hoe Nederlanders hun mobiliteit en bereikbaarheid beleven. De resultaten laten een positief gemiddeld beeld zien: Nederlanders geven hun mobiliteit een rapportcijfer van 8,1. Toch blijkt uit de cijfers dat deze tevredenheid niet voor iedereen geldt en dat vooral betaalbaarheid, beschikbaarheid en sociale veiligheid belangrijke aandachtspunten blijven.
Aanleiding en context
Nederland staat voor grote mobiliteitsvraagstukken. Bevolkingsgroei, de woningbouwopgave en de klimaat- en energietransitie beïnvloeden de manier waarop mensen zich verplaatsen. Tegelijk groeit de behoefte aan een goed functionerend en betaalbaar mobiliteitssysteem, zeker in regio’s die kampen met bereikbaarheid van werk, voorzieningen en onderwijs.
Het doel van deze meting was te begrijpen hoe inwoners hun eigen bereikbaarheid ervaren en welke thema’s zij als belangrijk of problematisch beschouwen, niet alleen vanuit infrastructuur, maar vanuit de beleving van de reiziger zelf.
Onderzoeksmethode
Het onderzoek is uitgevoerd met het Mobiliteitspanel Nederland (MPN), waaraan 2.189 respondenten deelnamen in de periode 8–18 augustus 2025. De steekproef is representatief naar geslacht, leeftijd, opleiding, huishoudsamenstelling en stedelijkheidsgraad. Daarnaast zijn gegevens uit ODiN 2024 gebruikt om de ervaren bereikbaarheid van specifieke bestemmingen te meten.
Overwegend positief beeld
Nederlanders zijn over het algemeen tevreden met hun reismogelijkheden en bereikbaarheid:
- Gemiddeld rapportcijfer: 8,1.
- 89% vindt de bereikbaarheid van gewenste activiteiten goed.
- 85% kan alle gewenste activiteiten uitvoeren.
- Slechts 4,5% geeft een 5 of lager voor de eigen mobiliteit
Volgens het KiM past dit in een trend waarin de meeste mensen hun dagelijkse mobiliteit als goed passend ervaren bij hun leefstijl. Toch ervaart een minderheid structureel belemmeringen.
Eén op de negen Nederlanders bereikt soms belangrijke bestemmingen niet goed
Uit de analyse blijkt dat 11,5% van de Nederlanders soms een belangrijke bestemming niet goed kan bereiken, bijvoorbeeld werk, school, ziekenhuis, huisarts of supermarkt.Wanneer ook sociale en vrijetijdsactiviteiten (zoals familiebezoek of sport) worden meegeteld, loopt dit op tot 18,5% van de bevolking.
De belangrijkste oorzaken zijn:
- Het ov is onhandig of moeilijk (genoemd door 34% van de groep met problemen).
- Geen eigen vervoer (31%).
- Reistijd te lang (16%).
- Gezondheidsproblemen (11%).
Problemen komen relatief vaker voor bij lage inkomens, lager opgeleiden, mensen met een niet-Nederlandse herkomst en personen met een matige of slechte gezondheid.
Regionale verschillen
Inwoners van hoogstedelijke gebieden melden vaker dat ze sommige bestemmingen niet goed kunnen bereiken dan inwoners van laagstedelijke gebieden, met uitzondering van ziekenhuizen.
Volgens het KiM hangt dit samen met verschillen tussen ervaren en feitelijke bereikbaarheid, sociale factoren zoals inkomen, en residentiële zelfselectie. Mensen met beperkte mobiliteit kiezen soms juist stedelijke woonlocaties.
Verschillen tussen bevolkingsgroepen
De algemene tevredenheid verhult duidelijke verschillen:
- Vrouwen beoordelen hun mobiliteit iets lager dan mannen.
- 65-plussers geven vaker lagere cijfers voor bereikbaarheid.
- Huishoudens met een laag inkomen, mensen zonder werk of in de bijstand, en personen met gezondheidsproblemen ervaren significant vaker beperkingen.
Het KiM concludeert dat persoonlijke omstandigheden zoals financiële situatie, gezondheid en digitale vaardigheden sterk bepalen hoe mensen mobiliteit beleven.
Persoonlijke versus maatschappelijke problemen
Wat mensen persoonlijk ervaren als probleem, verschilt van wat ze maatschappelijk belangrijk vinden.
Persoonlijk:
- Agressie op de weg (31%)
- Kosten van het ov (25%)
- Kosten van de auto (24%)
- Kosten van parkeren (20%)
- Files (19%)
Maatschappelijk:
- Kosten van het ov (61%)
- Agressie in het ov (58%)
- Agressie op de weg (49–50%)
- Files (43%)
- Kosten van de auto (41%)
Nederlanders zien dus autoproblemen vooral als iets wat henzelf treft, terwijl ov-problemen vaker maatschappelijk relevant worden gevonden. Dat hangt samen met het feit dat bijna 70% van de afgelegde afstand in Nederland per auto gebeurt.
Betaalbaarheid
Het onderzoek laat zien dat kosten zowel persoonlijk als maatschappelijk een groot thema zijn.
Concreet blijkt dat:
- 1 op de 11 Nederlandersmeer geld aan vervoer uitgeeft dan men zich kan veroorloven.
- 10%bezuinigt op andere uitgaven om te kunnen reizen.
- 16–20%vindt reizen met bus, tram, metro of trein moeilijk vanwege de kosten.
- 61%beschouwt de kosten van het ov als groot of zeer groot maatschappelijk probleem.
Daarnaast blijkt:
- 8% van de autobezitterskan de autokosten bijna niet betalen.
- 11%moet op andere uitgaven bezuinigen om de auto te kunnen blijven gebruiken.
- 31%vindt elektrisch rijden financieel niet haalbaar.
- Van de volwassenenzonder auto noemt 40% de kosten als belangrijkste reden.
Over dit thema schreven wij eerder:
Betaalbare mobiliteit onder druk – inzichten uit onderzoeken van KiM en Nibud
Sociale veiligheid
Ongeveer vier op de tien Nederlanders zeggen zich weleens sociaal onveilig te voelen tijdens het reizen.Dat gevoel komt voor bij alle modaliteiten, maar is het sterkst bij regelmatige ov-gebruikers:
- 60% van hen voelt zich soms of vaker onveilig.
- In absolute aantallen ervaren automobilisten (37%), fietsers (35%) en voetgangers (34%) dit gevoel het vaakst, simpelweg omdat die groepen groter zijn.
Het KiM benadrukt dat dit niet altijd te maken heeft met feitelijke incidenten, maar vaak met gevoelens van kwetsbaarheid of onveilig gedrag van anderen.
Attitudes tegenover vervoerwijzen
De meeste Nederlanders staan positief tegenover hun vervoermiddelen:
- Auto, fiets en lopen: meer dan 80% is (zeer) positief.
- Trein: 41% (zeer) positief.
- Bus, tram of metro: 36% (zeer) positief.
Opvallend is dat bijna 1 op de 5 Nederlanders negatief is over het ov. De tevredenheid over auto en fiets is daarentegen vrijwel unaniem positief.
Internationale reizen
Bij internationale reizen worden vooral kosten genoemd als knelpunt.
Volgens het KiM noemt:
- 28%de kosten van vliegtickets als persoonlijk probleem,
- 25%de kosten van internationale treintickets,
- 22%de uitstoot van vliegverkeer,
- 19% de beschikbaarheid van internationale treinverbindingen.
Vanuit maatschappelijk perspectief vindt meer dan een derde van de Nederlanders de uitstoot van vliegverkeer een (zeer) groot probleem.
Daarnaast vindt 26% de kosten van internationale treintickets en 23% de kosten van vliegtickets te hoog.
Van de Nederlanders die het afgelopen jaar vlogen, noemt een kleiner deel de uitstoot van vliegverkeer als zorgpunt.
Mobiliteit in perspectief met andere maatschappelijke thema’s
Mobiliteit is voor Nederlanders zelden het grootste probleem van het land.
Slechts 3% noemt verkeer en vervoer als een van de drie belangrijkste maatschappelijke problemen.
Ter vergelijking:
- 56%noemt de woningmarkt,
- 34%immigratie en integratie,
- 28%gezondheid en zorg,
- 19%normen en waarden.
Toch benadrukt het KiM dat goede mobiliteit een randvoorwaarde vormt om juist aan die andere domeinen (werk, zorg, wonen) volwaardig te kunnen deelnemen.
Beleidsduiding
Het KiM benadrukt dat de beleving van mobiliteit geen vervanging is van objectieve cijfers, maar wel een belangrijk kompas vormt voor beleid. Cijfers over reistijden en emissies geven inzicht in prestaties van het systeem, maar zeggen weinig over hoe mensen mobiliteit ervaren. Door ook te kijken naar ervaren bereikbaarheid, betaalbaarheid en veiligheid, kan beleid beter aansluiten op de leefwereld van inwoners.
Het onderzoek laat zien dat Nederlanders over het algemeen tevreden zijn met hun mobiliteit, maar dat deze gemiddelde score van 8,1 een genuanceerd beeld verbergt. Voor de meerderheid werkt het mobiliteitssysteem goed, terwijl een substantiële minderheid te maken heeft met hoge kosten, beperkte toegankelijkheid of gevoelens van onveiligheid.
De kosten van het ov, sociale veiligheid en toegankelijkheid van vervoer worden in het rapport benoemd als structurele aandachtspunten.
Het KiM-onderzoek maakt duidelijk dat een hoge tevredenheid niet betekent dat mobiliteit voor iedereen vanzelfsprekend is. Een toekomstbestendige mobiliteitsaanpak vraagt daarom om blijvende aandacht voor betaalbaarheid, inclusiviteit en beleving. Precies de thema’s die de komende jaren bepalend zullen zijn voor de mobiliteit in Nederland.
Lees het volledige onderzoek van het KiM:
Hoe kijken de inwoners van Nederland tegen mobiliteit en bereikbaarheid aan?
Contact
Voor vragen of opmerkingen neem contact met ons op.
- +31341 279774
- Info@schaikomega.com
- Maandag-Vrijdag 08:30-18:00
