Prinsjesdag 2025: mobiliteit en infrastructuur in de Rijksbegroting 2026

Op 16 september 2025 presenteerde het demissionaire-kabinet de Miljoenennota 2026 en de Rijksbegrotingen. Voor mobiliteit en infrastructuur zijn de hoofdlijnen vastgelegd in drie documenten: de Miljoenennota, de begroting van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) en de begrotingsstaat van het Mobiliteitsfonds.

De koers voor 2026 is: onderhoud van bestaande infrastructuur , ontsluiting van woningbouwlocaties en extra middelen voor openbaar vervoer en fiets.

Kerncijfers

• Hoofdwegennet: € 4,44 miljard
• Spoorwegen: € 3,18 miljard
• Hoofdvaarwegennet: € 1,55 miljard
• Regionale infrastructuur en bereikbaarheidsprogramma’s: € 427 miljoen
• Megaprojecten verkeer en vervoer: € 591 miljoen
• Verkenningen, reserveringen en investeringsruimte: € 287 miljoen
• Generieke investeringsruimte tot 2039: € 3,6 miljard

Miljoenennota 2026 

In de Miljoenennota staat dat het grootste deel van de uitgaven in de komende jaren naar onderhoud en instandhouding gaat. Door veroudering en intensiever gebruik neemt de onderhoudsbehoefte toe. Daarbij spelen ook arbeidsmarkttekorten, vergunningprocedures en netcongestie een rol. 

De korting op de Brede Doeluitkering (BDU) voor regionaal OV gaat pas in 2027 in. Ook is een ontwikkelstrategie in voorbereiding voor grootschalige infrastructuur, waarin instandhouding en verduurzaming centraal staan. Voor woningbouwlocaties is in 2025 al € 2,5 miljard overgeboekt naar het Mobiliteitsfonds.

Begroting IenW 2026

In de IenW-begroting staat dat wordt ingezet op een mobiliteitssysteem waarin weg, openbaar vervoer en fiets elkaar aanvullen.

Voor lage inkomens wordt de Onderwegpas ingevoerd, waarmee in de daluren goedkoper of gratis kan worden gereisd. Daarnaast is structureel € 300 miljoen per jaar beschikbaar voor regionaal en grootstedelijk openbaar vervoer. 

De fiets is opgenomen met investeringen in infrastructuur en voorzieningen bij stations. Ook zijn er subsidies voor elektrische voertuigen, laadpunten, deelmobiliteit en emissievrije vrachtwagens. Voor elektrische auto’s verandert de belasting: de korting op de motorrijtuigenbelasting wordt vanaf 2026 teruggebracht naar 30 procent, waar dit nu nog 75 procent is.

Onder de megaprojecten verkeer en vervoer zijn de ViA15 (verlenging A15, verbreding A12/A15) en de Blankenburgverbinding opgenomen. Hiervoor is in 2026 € 591 miljoen beschikbaar

Mobiliteitsfond

Het Mobiliteitsfonds vormt de financiële basis voor investeringen in mobiliteit en sluit aan bij de Mobiliteitsvisie 2050 en de Nationale Omgevingsvisie. Het fonds kent een meerjarig karakter tot 2039, waarmee langlopende projecten zekerheid krijgen over financiering.

Een belangrijk deel van de middelen is gekoppeld aan de ontsluiting van woningbouwlocaties. Hiervoor werd in 2025 al 2,5 miljard euro overgeboekt naar het fonds, zodat nieuwe woongebieden beter bereikbaar worden.

Daarnaast bevat het fonds een post voor verkenningen en reserveringen (287 miljoen euro). Deze middelen zijn bedoeld voor projecten die nog in voorbereiding zijn of waarvoor later beleidskeuzes worden gemaakt. Daarmee blijft er ruimte om in te spelen op toekomstige ontwikkelingen.

De middelen worden modaliteitsneutraal ingezet: niet één modaliteit staat centraal, maar de bijdrage aan het mobiliteitssysteem als geheel. Grote projecten zoals de ViA15, de Blankenburgverbinding en de Lelylijn vallen onder dit fonds, net als het beheer en onderhoud van wegen, spoor en vaarwegen.

Tot 2039 is in totaal 3,6 miljard euro beschikbaar als generieke investeringsruimte. Dit bedrag is bestemd voor risico’s, tegenvallers en nieuwe beleidswensen.

Gezamenlijk beeld

Gezamenlijk laten de Miljoenennota, de IenW-begroting en het Mobiliteitsfonds zien dat de middelen voor 2026 vooral zijn gericht op instandhouding van infrastructuur, het bereikbaar maken van nieuwe woningbouwlocaties en het ondersteunen van openbaar vervoer en fiets. Grote projecten lopen door, terwijl er ook financiële ruimte blijft om nieuwe ontwikkelingen in te passen.

Wat betekent dit voor u?

Bent u benieuwd wat deze begrotingen betekenen voor de mobiliteitsopgaven in uw gemeente of ontwikkeling? Neem gerust contact met ons op voor een toelichting.

Bronnen:

Benieuwd naar de volledige stukken? Deze vindt u hier:

1. Miljoenennota 2026
2. Begroting Infrastructuur en Waterstaat 2026
3. Begrotingsstaat Mobiliteitsfonds 2026